Zondag om 18:00 uur gaat Nederland tegen Mexico van start. De groepsfase is over en zestien landen worden losgelaten in de wrede en harde jungle van de knock-out fase. Het is eenvoudig om daarin te verdwalen en soms is de enige uitweg een strafschoppenreeks.

Nederland tegen Mexico: voorkom penalty’s!

Het Nederlandse Elftal heeft geen al te gelukkig huwelijk met strafschoppen. De grootste nachtmerrie vanaf de strafschopstip vond plaats op het Europees Kampioenschap 2000 in Nederland en België. In de halve finale tegen Italië kreeg Oranje het voor elkaar om in reguliere speeltijd twee strafschoppen onbenut te laten. Na verlenging werden in de beslissende reeks nog eens drie strafschoppen verknald.

Bondscoach Frank Rijkaard nam na de uitschakeling ontslag. “We oefenen bijna elke dag op strafschoppen. Het is een uniek onderdeel van het spel en we hebben weer laten zien dat we er niet zo goed in zijn”. Het kan altijd erder: Engeland won slechts 1 van zijn 8 strafschoppenseries op een eindronde.

WK 2014

Ook op dit WK 2014 zit het nog niet mee qua strafschoppen. Nederland heeft er nog geen een hoeven of mogen nemen, maar kreeg wel tweemaal erg makkelijk een penalty tegen. Tegen Spanje toucheerde Stefan de Vrij het wegglijdende been van Diego Costa. Het was geen zware clash en het was eigenlijk niet eens een overtreding, want Costa zocht juist contact met De Vrij. De bal ging echter op de stip. Tegen Australië toucheerde de arm van Dary Janmaat de bal. Het was niet opzettelijk hands maar weer oordeelde de scheids anders.

76%

Mocht Nederland tegen Mexico of later in het toernooi wel verzeild raken in een strafschopfestijn, dan helpen deze statistieken misschien. In een penaltyserie wordt gemiddeld 76% van de strafschoppen benut. Nederlandse international scoren bij 67% van die penalty’s, terwijl de keeper van Oranje in 88% van de gevallen werd verslagen.

Er is een onderzoek dat concludeert dat het voordeliger is om te beginnen aan de strafschoppenserie. Van de beginnende teams wint 60%. Misschien speelt de druk een rol. Het is eenvoudiger om bij 0-0 of 1-1 te moeten scoren dan bij een 1-0 of 2-1 achterstand.

Druk

Tijdens WK’s wordt 71% van de penalty’s benut, terwijl op het EK 84,6% wordt omgezet in een goal. Speelt ook hier de grotere druk op een WK een rol? De eerste penalty van een serie wordt in 86,6% van de gevallen benut. De strafschoppen daarna gaan vaker mis: 81,7% voor de tweede, 79,3%, 72,5% en 80% voor de vijfde. Bij sudden death penalty’s dropt de slagingskans naar 64%. Het is dus misschien verstandig om spelers die bekend staan als sterke strafschopnemer juist achterin de reeks op te laten draven.

Aanvallers

Aanvallers hebben logischerwijs meer succes: 83,1% benut de penalty, versus 79,6% bij middenvelders en 73,6% bij verdedigers. Spelers die minder dan een half uur op het veld staan zijn succesvoller dan spelers die al langer meededen: 86,7% tegenover 81,9%. Spelers onder de 22 jaar doen het met 85,2% beter dan spelers van 23 tot 28 met 77,6% en 29-plussers met 78,1%.