Jon Dahl Tomasson, de Deense trainer van Roda JC, beweert dat zijn spelers in beloftevolle posities verzuimen op doel te schieten. In deel 1 van “Waar of Wartaal” wordt zijn statement onderzocht.

Roda JC scoorde 43 keer

Na 33 van de 34 speelrondes in de Eredivisie bezet Roda JC de gehate laatste positie. Nummer zeventien NEC heeft drie punten meer, nummer zestien RKC Waalwijk is niet meer in te halen. Roda heeft 43 doelpunten gemaakt, waarmee het samen met NAC Breda en ADO Den Haag qua productiviteit de gedeelde nummer vijftien is. Alleen Cambuur scoorde minder vaak (39).

Tomasson: Te weinig vertrouwen

Op het eerste oog heeft Tomasson dus gelijk met zijn aanklacht jegens zijn pupillen. “We trainen veel op afwerken, maar het heeft met vertrouwen te maken”, zegt Tomasson. “We hebben jongens in de ploeg die in kansrijke positie niet op doel schieten, omdat ze te weinig vertrouwen hebben. Maar er moet gewoon geschoten worden”, zegt de voormalige speler van Feyenoord en AC Milan.”

Trainers en voetballers moet je, evenals slagers, niet hun eigen vlees laten keuren. Een slager zal een beschimmelde rol ossenworst aansmeren als `s werelds heerlijkste delicatesse. Zo zal een voetbaltrainer altijd beweren dat zijn team meer potentie heeft dan het laat zien. Als maar die ene penalty was benut, als dat moment van onoplettendheid niet had plaatsgevonden, als dit en als dat. De realiteit is dat Roda JC dreigt om voor het eerst in zijn bestaan uit de Eredivisie te degraderen.

Roda JC schiet vaker op goal dan RKC, Utrecht en NAC

Hoe vaak schieten de mannen van Roda JC op het vijandelijke doel? Vaker dan de voetballers van RKC, Utrecht en NAC, want de Limburgers komen tot gemiddeld 11,7 doelpogingen per competitiewedstrijd terwijl voornoemd drietal blijft steken op respectievelijk 11,4, 11,4 en 11,2. Marginale verschillen – maar wat zeggen ze over de vermeende angst van Rodaspelers om de trekker over te halen? Misschien moeten we de blik richten op accurate doelpogingen, oftewel schoten die daadwerkelijk tussen de palen zijn gericht en niet over of naast het doel verdwijnen.

Roca heeft laag gemiddelde on target schoten

Roda JC heeft een gemiddelde van 4,0 “on target” doelpogingen per duel en staat nipt boven RKC (3,9) maar onder Utrecht (4,1), Cambuur (4,1) en Go Ahead (4,3). Slechts 34,1% van Roda`s doelpogingen is accuraat en dwingt de keeper van de opponent tot ingrijpen. RKC doet het amper beter met 34,2%, Utrecht is zuiverder met 36,0%, terwijl Cambuur het iets slechter doet met 33,6%. Ter vergelijking: landskampioen Ajax komt tot 39,0% accurate doelpogingen.

Een laag percentage “on target schoten” kan op twee zaken wijzen. Ten eerste: gebrek aan kwaliteit bij de voetballers, die afzwaaiers produceren, verzuimen het gaatje te vinden en hun schot laten blokkeren of te lang wachten en daarna uit armoede maar een wilde loei tegen de bal geven. Ten tweede: gebrek aan kwaliteit van de kans. Op drie meter vanaf het doel is het makkelijker scoren dan vanaf dertig meter. Teams in de degradatiezone zullen een lager gemiddelde aan goede kansen per duel scheppen dan de koploper.

Doelpogingen gerelateerd aan balbezit

Teams met veel balbezit produceren in regel meer doelpogingen (off en on target) dan teams met weinig balbezit. Vitesse leidt in de categorieën doelpogingen en accurate doelpogingen en staat qua balbezit, na Ajax, op de tweede plaats. Wat als we het aantal doelpogingen relateren aan balbezit? Dan wordt het duidelijker wat teams doen met hun balbezit: achterin rondspelen, vruchteloos breien op het middenveld of het strafschopgebied penetreren en schieten?

De 18,2 doelpogingen van Vitesse per duel gedeeld door 61% balbezit levert het cijfer 0,298 op. Oftewel: als we simuleren dat Vitesse 100% balbezit heeft, dan zou dat in theorie leiden tot 29,8 doelpogingen per match. Bij Ajax rol er 25,5 uit de bus, bij NAC 24,7, bij RKC 28,0, bij Utrecht 25,4, bij Cambuur 24,8 en bij NEC 31,2. Oh, die van Roda wil je ook weten? Een luizige 23,1.

Lef en/of talent?

Roda JC benut zijn balbezit onvoldoende. Tomasson lijkt dus gelijk te hebben met zijn inschatting dat zijn mannen lef ontberen om op doel te schieten. Al is het de vraag of woorden als “bang” en “lef” en “durf” van toepassing zijn, of dat het eerder gaat om termen als “kwaliteit”, “vaardigheid” en “inzicht”.