Woensdag om 20:45 uur spelen Atletico Madrid en Barcelona om een plaats in de halve finale van de Champions League. In de heenwedstrijd werd het in Barcelona 1-1.

Atletico Madrid doorbreekt hegemonie

Sinds Valencia in 2004 zich liet bekronen tot kampioen van Spanje, delen Real Madrid en Barcelona de lakens uit in de Primera Division. In de jaren negentig was dat overigens ook het geval, al slaagde Atletico Madrid er in 1996 in om de hegemonie eenmaal te doorbreken. Kijk naar de uitslagen van de Spaanse competitie in de afgelopen drie seizoenen, en het beklemmende beeld doemt op, dat de Grote Twee alleen maar groter worden en de kleintjes kleiner.

In 2011 werd Valencia derde met een achterstand van 25 punten op Barcelona, in 2012 liep Valencia zelfs 39 punten achter op winnaar Real Madrid en vorig jaar werd Atletico Madrid derde met een marge van 24 punten. Dan hebben we het nog niet eens over de schrikbarende verschillen qua doelsaldo.

Maar zie daar, Atletico staat na 32 van de 38 speelronden in de huidige competitie fier bovenaan. Het verschil met Barca is één punt en Real Madrid moet drie punten goedmaken. De koploper is zeven competitiewedstrijden op rij niet verslagen.

Atletico Madrid is vecht- en countermachine

Wat maakt Atletico Madrid zo gevaarlijk en stabiel? De ploeg van trainer Diego Simeone wordt dikwijls omschreven als een vechtmachine, als een groep getergde voetballers, gebrand op de onttroning van Real en Barcelona. Daarnaast speelt Atletico meer vanuit de reactie van dat tweetal. Barcelona heeft dit seizoen in de Champions League een balbezit van gemiddeld 67,6% en Real van 56%. De ploeg met de bal kan in theorie meer kansen scheppen en tegenaanvallen voorkomen, maar het gevaar is dat te veel energie wordt gestopt in het balbezit. Dat maakt de in potentie dominante ploeg kwetsbaar voor counters.

Die tactiek van counteren wordt uiteraard door vele clubs uitgevoerd, zodat het een kwestie is van precisie en kwaliteit. Atletico, dat genoegen neemt met gemiddeld 44,7% balbezit in de Champions League, heeft de juiste spelers voor dodelijke counters. Veelzeggend is dat de club in één categorie bovenaan het lijstje staat en dat is het gemiddeld aantal tackles. De Madrilenen doen dat gemiddeld 26 keer per CL-duel. De “lieverdjes” van Barca en Real maken hun broekje minder vaak vuil: 19,9 en 19,4 keer per duel.

Atletico Madrid is kampioen van de spelhervattingen

En ook de categorie doelpunten uit spelhervattingen legt de kracht bloot van Atletico Madrid. Dit seizoen scoorden de mannen van Simeone al negenmaal uit een vrije trap, penalty of corner. Paris Saint-Germain staat op zeven, Man United op vijf, Barcelona en Real elk op drie. Terwijl Real wel al 28 doelpunten maakten uit reguliere aanvallen, Barcelona 14, en Atletico slechts 9.

Verwacht van Atletico dus geen delicate breipatronen met duizenden korte passes. De koploper van Spanje doet het liever snel en simpel: tacklen, bal afpakken, direct de spits opzoeken.

Gras te hoog in Madrid

Bovendien probeert de tweede club van Madrid een slinkse truc uit te halen door de grassprieten in het stadion flink door te laten groeien. Toegestaan is een lengte van drie centimeter. De afvaardiging van Barcelona heeft de meetlat tegen de sprietjes gehouden en constateert dat de grens is overschreden. Big deal? Ja, dat is belangrijk, want het combinatievoetbal van Barcelona vergt dat de bal ongehinderd door blijft rollen. Lang gras maakt dat lastiger.

Diego Costa niet topfit, Messi zonder goal tegen Atletico Madrid

Arda Turan ontbreekt bij Atletico. Spits Diego Costa is ondanks lichamelijke klachten wel geselecteerd. “Is hij niet 100%, dan zit hij op de reservebank of op de tribune”, zegt Simeone. “We gaan het bekijken tijdens de laatste training. Als Diego niet kan spelen, dan is Adrian Lopez zijn vervanger.”

Lionel Messi van Barcelona kwam in de vier eerdere duels dit seizoen tegen Atletico Madrid nog niet aan scoren toe. Atletico-middenvelder Koke is trots dat de Argentijn in bedwang werd gehouden. Anderzijds schuilt de waarde van Messi natuurlijk niet alleen in zijn goals. “Hij laat het team ook beter voetballen”, aldus Koke. “We moeten nu weer goed verdedigen en scherp zijn bij counters. Bovenal moeten we als een hecht collectief spelen. Dat is onze kracht.”