EK 2016. Na het 1-1 gelijkspel van het Nederlands elftal tegen Turkije zit de schrik er goed in bij de analytici én het volk. Rechtstreekse plaatsing voor het EK voetbal 2016 in Frankrijk is momenteel ver weg voor de manschappen van coach Guus Hiddink. De vraag is dan ook: hoe nu verder?

Dankzij een late treffer van Klaas-Jan Huntelaar behield Oranje zaterdag de derde plaats in de EK-kwalificatiegroep A. Die positie is aan het einde van de reeks sowieso goed voor een plaats in de play-offs, maar misschien zelfs wel direct voor het eindtoernooi in Frankrijk. Zover is het echter nog lang niet. Nederland speelt sinds het succesvolle WK vaker teleurstellend dan goed en de zorgen bij de buitenwacht nemen dan ook toe. Net zoals de kritiek op Hiddink.

Hiddink koos tegen Turkije voor een opstelling met Ibrahim Afellay als rechteraanvaller en Nigel de Jong als controlerende middenvelder. Jetro Willems en Jordy Clasie, twee spelers die wekelijks uitblinken in de Eredivisie bij PSV en Feyenoord, begonnen op de bank. Laatstgenoemde kwam zelfs helemaal niet meer binnen de lijnen. Onder meer Willem van Hanegem toonde in zijn wekelijkse column bij het Algemeen Dagblad kritiek op het wisselbeleid van Hiddink. De Kromme vond dat de coach had moeten weten dat De Jong als controleur geen diepte in zijn spel heeft. Dit in tegenstelling tot Clasie.

Geen Clasie in basis

Clasie kwam tijdens het afgelopen WK voetbal in Brazilië niet veel aan spelen toe, maar in de wedstrijden die hij speelde, maakte de jonge Feyenoorder een uitstekende indruk. “Het is niet te geloven dat het vooraf niet is opgemerkt dat De Jong zo speelt’”, aldus een verontwaardigde Van Hanegem. “Kijken ze bij het Nederlands elftal geen beelden? Ze hadden het allemaal zo kunnen zien. Danny Blind zit naast Hiddink, maar heeft er blijkbaar ook niets van gezegd. Hij mag toch zijn mond wel opentrekken? Als dat dan de toekomstige hoofdtrainer moet worden, heb ik er een hard hoofd in. Ik heb weleens gehoord dat Blind niet erg gecharmeerd zou zijn van Clasie. Maar een speler met die kwaliteiten laat je in zo’n wedstrijd als tegen Turkije toch niet op de bank zitten? Dat is belachelijk.”

Van Hanegem had ook geen begrip voor de reserverol van Willems, die volgens hem de speler is met de beste voorzet in de Eredivisie. “Huntelaar is een spits die het van de ballen van de zijkant moet hebben en Willems heeft dit seizoen veel assists achter zijn naam staan. Dan stel je hem toch op om ballen op Huntelaar te geven? En als je Blind zo nodig wilt laten spelen, had je die op een andere positie dan linksachter kunnen zetten.”

Ondanks een aardig begin in de Amsterdam Arena kreeg Oranje zelden grip op de compact spelende Turken, die zowel in de eerste als tweede helft enkele grote mogelijkheden op doelpunten kregen. Ook Oranje kwam via de ingevallen Willems en Luciano Narsingh nog tot grote kansen, maar een zege was teveel van het goede geweest. Vooral omdat de treffer van Huntelaar in blessuretijd met enig fortuin tot stand kwam. Een hard schot van Wesley Sneijder raakte namelijk per abuis het hoofd van de spits van Schalke 04.

EK 2016: lastige kwalificatie wedstrijden

Na afloop van het duel legde NOS-verslaggever Jack van Gelder bondscoach Hiddink het vuur aan de schenen. Weet de coach nog wel hoe hij zijn haperende elftal aan de praat moet krijgen? “Natuurlijk lukt dat, al weet ik nog even niet hoe”, waren de opmerkelijke woorden van de bondscoach. “We moeten ook niet te hoog van de toren blazen. Wij zijn geen Europese top. Die derde plaats op het WK was fantastisch, maar kijk eens door dat resultaat heen. Kijk naar de realiteit.”

De realiteit is dat Nederland momenteel een achterstand van respectievelijk zes en vijf punten heeft op Tsjechië en IJsland. Twee ploegen waarvan Oranje eerder in deze EK2016-kwalificatie al verloor en die het nog wel op bezoek krijgt in Amsterdam. In principe is er daarom nog niks verloren voor het Nederlands elftal, maar de tijd gaat dringen. Oranje wacht behalve thuiswedstrijden tegen Tsjechië en IJsland nog uitwedstrijden bij Turkije, Letland en Kazachstan. Vroeger waren dat formaliteiten, maar tegenwoordig is niets meer zeker.

Revanche voor WK voetbal wedstrijd

Vanavond neemt Nederland het in oefenverband op tegen Spanje, alvorens alle spelers terugkeren naar hun clubs om het competitievoetbal een vervolg te geven. Hiddink liet vlak na de wedstrijd tegen Turkije weten dat er de nodige mutaties plaats zullen vinden in de opstelling van Oranje. Het was de bedoeling dat Clasie nu wel in de basis zou starten, maar de middenvelder van Feyenoord haakte maandag met lichte knieklachten af en is daardoor niet beschikbaar voor het duel met de Spanjaarden.

Hoewel de wedstrijd in de Amsterdam Arena vanavond slechts een oefeninterland betreft, staat er wel degelijk prestige op het spel. Iedereen herinnert zich nog de eerste groepswedstrijd van het WK in Brazilië, waarin Nederland geen spaan heel liet van de WK-winnaar van 2010. Hoewel Spanje nog wel op voorsprong kwam via Xabi Alonso, zette Robin van Persie Nederland met een memorabele kopbal op het juiste spoor. Wat er in de tweede helft gebeurde weet iedereen. Arjen Robben was niet te houden voor Gerard Piqué en Sergio Ramos. Spanje had pech dat Iker Casillas niet bepaald in goede vorm stak en moest uiteindelijk met 1-5 het veld ruimen.

Weer tegen Spanje

Ruim een half jaar later staan de zaken er heel anders voor. Spanje zal als favoriet aan het duel in de Arena beginnen. Oranje zal met nieuwe namen aan de aftrap verschijnen en zonder Van Persie en Robben, de twee uitblinkers van destijds. Hiddink liet van tevoren al weten dat hij verwacht dat de wedstrijd alle kanten op kan gaan. “We kunnen een draai om de oren krijgen, maar die ook geven. Het is vooral belangrijk dat een aantal jonge jongens een groter pakket aan ervaring krijgen. Als dat goed gaat, wordt het imago ook weer mooier”, aldus de geplaagde oefenmeester op de persconferentie van maandag.